Kudret Balı

Bu yazı salgı balı veya kudret balının oluşumu ile ilgili yapılan gözlemler ve kutsal kitaplardaki anlatımlar ele alınarak balın oluşum hikâyesi izah edilecektir. Kırklareli Yıldız dağları bölgesi meşe ağaçlarınca zengin bir bölge olup her yıl onlarca ton salgı veya kudret balının toplandığı nadir bölgelerdendir. Demirköy Yıldız Dağları'nda, arıların yaz aylarında meşe ağaçlarından topladığı meşe balını üreten ve aynı zamanda Demirköy Bal Üreticileri Birliği Başkanlığını yapan Emirhan Unsur; köydeki eski arıcılardan duydukları ve kendi gözlemlerine göre yaz aylarının bazı günlerinde gündüz hava sıcaklığının 35 derecenin üstüne çıktığında aynı günün gecesinde sıcaklığın 18 derecenin altına düştüğü yaz aylarının birkaç gecesinde, gökten kudret balının yağdığını ifade etmektedirler.

Acaba havadan yağdığı söylenen meşe balının oluşumunda bir hikmet mi var diye araştırdığımızda, bir benzerlik olabilir mi diye Kur’an-ı Kerim’de ve diğer kutsal kitaplarda da bahsi geçen, Hz. Musa'nın kavmine gökten helva yağdırıldığı ayetini tekrar anlamaya çalışalım.

Elmalılı Hamdi Yazır tefsirinde; “Ve üstünüze o bulutu gölgelik yaptık ve size kısmet ettiğimiz hoş rızıklardan yiyin diye üzerinize hem kudret helvası hem de bıldırcın indirdik. Bize zulmetmediler, lakin kendilerine ediyorlardı.” (Bakara 2/57) Ayet-i kerimede bahsi geçen yer Elimi ile Sina arasındaki Sina Çölü’dür

Müfessirler, Kudret Helvası'nın (Menn) ne anlama geldiği konusunda değişik görüşler ileri sürüyor. Ali Bin Ebu Talha, İbn Abbas'tan naklederek 'Kudret helvası, onların üzerine ağaçlara iniyordu ve onlar bu helvadan istedikleri şekilde yiyip besleniyorlardı' diyor. Mücait ise Kudret helvasının yapışkan bir şey olduğunu belirtiyor. Kitab-ı Mukaddes'te anlatıldığı üzere yetiştirilmeden ortaya çıkan kudret helvasının, neredeyse görünmeyecek kadar küçük böceklerin açtığı minik deliklerden sızan bitki özsuyunun kurumasıyla veya özsuyunu içen böceklerin salgıladığı tatlı sıvıyla oluştuğu belirtilir.

Meşe balı üzerinde yapılan bilimsel çalışmalara baktığımızda Yıldız dağları bölgesi meşe ballarının çiçek ballarından farklı bileşime ve biyolojik aktif değere sahip olduğunu, bu balların mineralce ve tanenlerce zengin, ballar olduğu, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Öğretim üyesi Prof. Dr. Sevgi Kolaylı ve ekibinin yapmış olduğu çalışmalarda ifade edilmektedir. Oldukça koyu renge sahip meşe balının antibakteriyal değerinin de yüksek olduğunu ifade etmektedir.